Bir veya daha fazla aile hekimi ile aile sağlığı elemanlarınca aile hekimliği hizmetinin verildiği sağlık kuruluşuna denir.
Aile Sağlığı Merkezi Nedir?
Aile Sağlığı Merkezi; bir veya daha fazla aile hekimi ile aile sağlığı çalışanları (hemşire, ebe, sağlık memuru) tarafından kişiye yönelik koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerinin sunulduğu kuruluşlardır. ASM’ler, mahalle aralarında ve yerleşim yerlerine en yakın noktalarda konumlandırılarak sağlık hizmetine erişimi en kolay hale getirmeyi amaçlar.
Sağlığın İlk Durağı: Aile Sağlığı Merkezi (ASM) Nedir, Hangi Hizmetleri Sunar?
Sağlık sistemi, bir piramit gibi düşünüldüğünde tabanda her zaman Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri yer alır. Türkiye'de bu hizmetin merkezi Aile Sağlığı Merkezleri (ASM)'dir. Bireylerin hastanelere gitmeden önce başvurduğu, kişiye özel ve sürekli sağlık takibinin yapıldığı bu merkezler, toplum sağlığının korunmasında hayati bir rol oynar.
ASM’lerde Sunulan Temel Hizmetler
Aile Sağlığı Merkezleri, sanıldığının aksine sadece ilaç yazdırmak için gidilen yerler değildir. Burada sunulan hizmetler geniş bir yelpazeye yayılır:
Aile Sağlığı Merkezi Hizmetleri
1. Koruyucu Sağlık Hizmetleri
Hastalık henüz oluşmadan önlem almak, ASM'lerin en büyük görevidir.
- Aşılama: Bebeklikten yaşlılığa kadar ulusal aşı takvimindeki tüm aşılar burada uygulanır.
- Taramalar: Kanser taramaları (KETEM ile koordineli), topuk kanı alımı ve görme/işitme taramaları yapılır.
- Bebek ve Çocuk İzlemi: Bebeklerin büyüme ve gelişme süreçleri düzenli periyotlarla takip edilir.
2. Poliklinik ve Muayene
Her türlü akut (ani gelişen) ve kronik hastalık için ilk başvuru noktasıdır.
- Hastalıkların teşhisi ve tedavisi planlanır.
- Gerekli durumlarda laboratuvar tahlilleri (kan ve idrar analizi) yapılır.
- Kronik hastalıkların (tansiyon, şeker vb.) takibi gerçekleştirilir.
3. Anne ve Üreme Sağlığı
- Gebe Takibi: Gebelik boyunca anne adayının ve bebeğin sağlığı kontrol altında tutulur.
- Aile Planlaması: Danışmanlık hizmetleri ve modern korunma yöntemleri hakkında bilgi verilir.
4. Sağlık Danışmanlığı
Sağlıklı beslenme, obeziteyle mücadele, tütün ve madde bağımlılığı gibi konularda bireylere rehberlik edilir.